بار بالا رفتن سن ژاپن و کاهش جمعیت بر دوش فضاهای روستایی

پیر و خسته و ناکارآمد

تاريخ 1398/06/27 ساعت 13:23

از یک سو جمعیت کل کشور ژاپن در حال کاهش است و از سوی دیگر این کشور با مسئله مهاجرت افراد روستایی به شهرهای بزرگ روبه‌رو است. این دو مسئله در کنار یکدیگر باعث شده‌اند که جمعیت روستایی ژاپن به طرزی شوکه‌کننده کاهش یابد و به احتمال زیاد طی 20 سال نیمی از روستاهای ژاپن از نقشه محو شوند.

ترجمه: نسیم بنایی/ آینده نگر / منبع اصلی: اکونومیست

زمانی که هیساکی ناکاجیما نامزد شهرداری ایمابتسو شد که در شمالی‌ترین بخش جزیره اصلی کشور ژاپن قرار دارد، او گفت به دنبال این است که این مکان را به شهری با 2 هزار نفر جمعیت تبدیل کند. این حرف عجیب به نظر می‌رسید زیرا در آن زمان ایمابتسو 2700 نفر جمعیت داشت، اما این جمعیت به سرعت در حال کاهش است. از زمانی که ناکاجیما به شهرداری رسیده، جمعیت این شهر حدود 150 نفر یا 6 درصد کاهش داشته‌است. در یک روز دل‌انگیز بهاری، خیابان‌ها تقریبا خالی‌ بوده و بسیاری از ساختمان‌ها از کار افتاده‌اند و کم‌کم به خرابه‌ای تبدیل می‌شوند.

روستاها و شهرهای کوچک ژاپن برای دهه‌های متمادی با افت جمعیت روبه‌رو هستند و دلیل اصلی آن هم مهاجرت به شهرهای بزرگ است. از سال 2011 به این سو، جمعیت کل ژاپن نیز در حال کاهش است. این جمعیت سال گذشته 450 هزار نفر کاهش پیدا کرد. این مسئله‌ها روی هم بر کاهش جمعیت فضاهای روستایی ژاپن تاثیر می‌گذارند: پیش‌بینی می‌شود که جمعیت کل ژاپن بین سال‌های 2015 و 2045، 16 درصد کاهش یابد، جمعیت بخش آئوموری که ایمابتسو نیز در آن قرار دارد هم قرار است 37 درصد کاهش یابد.

این اعداد تنها بخشی از داستان را تعریف می‌کنند. افرادی محلی که جابه‌جا شده‌اند و تقریبا دوسومِ 150 نفری را که ایمابتسو را ترک کرده‌اند، تشکیل می‌دهند، عمدتا افرادی جوان هستند که به دنبال کار یا تحصیلات به شهرهای بزرگ‌تر رفته‌اند. یوتو کومورا، که جوانی 27ساله است و در شهرداری کار می‌کند، می‌گوید که تنها شش نفر از 40 هم‌کلاسی‌اش هنوز در این شهر کوچک زندگی‌ می‌کنند. تنها یکی از چهار فرزند خود آقای شهردار، در این شهر مانده‌اند و دیگران در توکیو، ساپورو و شهر آئوموری هستند.

زنان بیشتر از مردان مهاجرت می‌کنند. یکی از تحلیل‌گران مشهور مسئله مهاجرت جمعیتی ژاپن می‌گوید: «همه جا سقف‌ها برای زنان شیشه‌ای و شفاف است اما در فضاهای روستایی ژاپن این سقف‌ها را از فولاد ضخیم ساخته‌اند.» همین مسئله باعث شده که مردانی که در فضاهای روستایی باقی می‌مانند، در زمان ازدواج با کمبود گزینه روبه‌رو شوند و به مشکل بخورند.

*ژاپن پیر

این جابه‌جایی جوانان ژاپن، در کنار امید به زندگی بسیار بالای این کشور باعث شده که افراد پیر در فضاهایی عجیب زندگی کنند. از میان آن دسته افرادی که در فضاهای بسیار کم‌جمعیت شده زندگی می‌کنند، 37 درصد بالای 65 سال سن دارند، که تقریبا 10 درصد بیشتر از نرخ میانگین ملی است. ایمابتسو در کل منطقه آئوموری بیشترین نسبت افراد بالای 65 سال را دارد: تقریبا 50 درصد.

از آن‌جایی که افراد جوانی که قابلیت فرزندآوری را دارند، در حال ترک محیط‌های روستایی هستند، به احتمال زیاد این روستاها با نرخ شدیدتری‌ هم خالی از جمعیت شوند. در سال 2014 پیش‌بینی شد که تا سال 2040، تقریبا 896 شهرستان از مجموع 1700 شهرستان ژاپن، به طور کامل منقرض شود. البته این پیش‌بینی اخیرا تصحیح شده و به 929 رسیده‌است. با توجه به گزارش‌هاي دولت، طی پنج سال منتهی به سال 2016، 190 مکان از روی نقشه محو شدند که البته تعداد زیادی از آن به خاطر زلزله و سونامی و فاجعه هسته‌ای سال 2011، تخلیه شده‌بودند.

همین حالا هم الگوهای مختلفی برای نجات دادن فضاهای روستایی و شهرهای کوچک آغاز شده‌اند. برای مثال مسئله حمل‌ونقل بین شهرهای کوچک بسیار مهم است و خیلی‌ها دنبال مسیرهایی جدید هستند که با تسهیل جابه‌جایی بین این شهرهای کوچک، فرصت‌هایی جدید را برای ساکنان آن‌ها فراهم آوردند و در نتیجه با پدیده مهاجرت شدید روبه‌رو نباشند. فرض کنید زمانی برسد که یک پهپاد بتواند پیتزای مورد علاقه شما را از توکیو به روستایتان بیاورد، دیگر نیاز زیادی برای مهاجرت به توکیو نخواهید داشت.

ناکاجیما هم به دنبال این است که گردشگری ایمابتسو را ارتقا دهد و همین صنایع کوچک موجود را حفظ کند. او به دنبال چیز جدیدی نیست، بلکه به دنبال تحکیم قدرت چیزهای کنونی است و سعی می‌کند که امکاناتی نظیر مدرسه را باز هم بهبود بخشد. با این تفاصيل، به احتمال زیاد سری بعدی که او نامزد شد، شاید در شعارهایش عدد کمتری را اعلام کند.


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر