عضو هیات مدیره اتحادیه صادرکنندگان فرش در واکنش به بسته سیاستی ارزی بانک مرکزی مطرح کرد:

ضرر 130 میلیون دلاری در صادرات فرش

تاريخ 1399/04/25 ساعت 15:44

حامد چمن‌رخ از فعالان اقتصادی و صادرکننده فرش دستباف ایرانی، دستورالعمل جدید بانک مرکزی برای بازگشت ارز حاصل از صادرات در سال 99 را عجیب خواند که به زودی باعث کاهش بیشتر صادرات می‌شود. او معتقد است که سیاست‌های بانک مرکزی در بازگشت ارز باعث شده تا صادرات فرش دستباف از 130 میلیون دلار به 60 میلیون دلار کاهش پیدا کند.

 عضو هیات مدیره اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف، با اشاره به این بسته سیاستی جدید بانک مرکزی، تدوین و صدور چنین دستورالعملی در شرایطی که اقتصاد کشور در تلاطم‌های متعدد به سر می‌برد را عجیب و غیرمنطقی دانسته و با پشتوانه سابقه طولانی که در صادرات فرش دستباف دارد، اعلام کرد که به زودی، کاهش شدید صادرات در گمرکات کشور به طور محسوس رخ خواهد داد.

حامد چمن‌رخ، حذف گزینه واردات در مقابل صادرات را که طبق دستورالعمل‌های قبلی بانک مرکزی یکی از روش‌های رفع تعهد ارزی بود و در بسته سیاستی جدید دیگر نشانی از آن نیست، موجب برهم خوردن تعادل صادرات و واردات کشور دانست و معتقد است که سیاست جدید بانک مرکزی علاوه بر پایین کشیدن صادرات غیرنفتی، واردات را نیز کاهش خواهد داد.

به گفته این فعال اقتصادی، تصمیم‌گیران و تنظیم‌کنندگان چنین دستورالعمل‌های خلق‌الساعه و عجیب در بانک مرکزی، کمترین دانش و آگاهی را از شیوه‌های کسب‌و‌کار بین‌المللی و تجارت خارجی دارند و در شرایطی که نیاز جدی و حیاتی کشور به ارز است، نه تنها کمک‌حال صادرکنندگان و ارز آوران به کشور نیستند بلکه در برابر فعالیت اقتصادی این بخش نیز دست‌اندازهای کوتاه و بلند قرار می‌دهند.

چمن‌رخ افزود: صادرکنندگان ایرانی و مشتریان خارجی آنان، به دلیل فراز و نشیب‌های سیاسی که کشور طی دست‌کم چهار دهه گذشته تجربه کرده، ناچار شده‌اند مناسبات اقتصادی و بازرگانی خود را در چارچوب‌های دیگری و خارج از استانداردهای متعارف بین‌المللی انجام دهند و در حالی که بازگشایی اعتبار اسنادی دیگر برای صادرکننده ایرانی معنی ندارد، روابط تجاری خود با مشتریان خارجی را با اعتباری که ماحصل سال‌های متمادی همکاری است، به پیش می‌برند و خریداران خارجی نیز پول را به صورت اسکناس و در همان بازار به تاجر ایرانی تحویل می‌دهند. حال آنکه به دلیل بسته شدن مبادلات بانکی میان کشورهای طرف تجاری با ایران، امکان جابه‌جایی آن به داخل کشور عملا وجود ندارد و صادرکننده باید اقدام به خرید کالای وارداتی کند.

او ادامه داد: در چنین شرایطی بانک مرکزی به صادرکنندگان فشار وارد کرده که ارز صادراتی را به این نهاد باید تحویل دهند، حتی به صورت چمدانی و این در حالی است که بر طبق قوانین مالی در اتحادیه اروپا، جابه‌جایی اسکناس تا میزان مشخصی، محدودیت دارد و با آن برخورد قضایی می‌شود. بنابراین، مسئولان بانک مرکزی چگونه انتظار دارند که صادرکننده ایرانی ارز صادراتی را از اروپا آن هم به صورت اسکناس و در حجم چند ده میلیون یورو تا فرودگاه امام خمینی بیاورد که کاری نشدنی است.

چمن‌رخ افزود: تدوین و صدور چنین بسته‌های سیاستی برای بازگشت ارز صادراتی از سوی بانک مرکزی و تعیین مهلت برای صادرکنندگان، بازار ارز در داخل کشور را نیز برهم زده است به طوری که صادرکنندگان برای آنکه مشمول برخوردهای قهری که به غلط از سوی بانک مرکزی تعیین شده نشوند، ناچار شده‌اند برای رفع تعهد ارزی خود به سراغ بازار آزاد رفته و از این بازار ارز خود را تامین کنند که این اتفاق نیز طی هفته‌های اخیر منجر به افزایش شدید نرخ ارز شده‌است.

به گفته عضو هیات مدیره اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف، این اتفاقات باعث شده که بسیاری از صادرکنندگان فرش دستباف کشور، عطای کسب‌و‌کار و صادرات را به لقای آن ببخشند و فعالیت خود را متوقف کنند.

او افزود: بر اساس قانون، مدت زمان بازگشت ارز صادراتی فرش دستباف، 12 ماه است اما بسیاری از صادرکنندگان این بخش که طی سال گذشته اقدام به صادرات به برخی کشورهای اروپایی و چین و کانادا کرده بودند، در حالی که بار صادرات فرش آنان تحویل مشتری داده شده، اما به دلیل وضع قوانین سخت‌گیرانه از سوی این کشورها به خاطر تحریم‌ها، صادرکنندگان ایرانی هنوز اجازه ورود به خاک کشور خریدار را پیدا نکرده‌اند، بنابراین امکان دریافت پول حاصل از صادرات خود را تاکنون نداشته‌اند و در چنین وضعیتی، بانک مرکزی نیز برای صادرکننده مهلت زمانی که به سرعت رو به پایان است، تعیین کرده‌است.

به گفته وی، مشکلات ناشی از دستورالعمل‌های پیاپی بانک مرکزی برای بازگشت ارز صادراتی، منجر به آن شده که کارت بازرگانی تعدادی از اعضای باسابقه 30 و 40 ساله اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران، تعلیق شود.

چمن‌رخ در ادامه، تصمیمات بانک مرکزی طی دست‌کم سه سال اخیر را منجر به کاهش شدید صادرات فرش دستباف ایران دانست و گفت: در حالی ارزش صادرات فرش دستباف ایران طی سال 1396 در حدود 450 میلیون دلار بود، تشدید تحریم‌ها باعث شد تا بازار آمریکا را از دست بدهیم و صادرات فرش ایران طی سال 97 به 230 میلیون دلار کاهش یافت و با پیدایش دستورالعمل تعهد ارزی، ارزش صادرات فرش دستباف کشور در سال 98 به 60 میلیون دلار ریزش کرد. حال مسئولان بانک مرکزی باید برای ضرر 130 میلیون دلاری که کشور از محل کاهش صادرات فرش طی مدت دو سال متحمل شد، پاسخگو باشند.

او افزود: رئیس‌کل بانک مرکزی، با وعده جلوگیری از افزایش نرخ ارز و نیز تامین کامل ارز موردنیاز برای کالاهای ضروری به این نهاد پولی و مالی کشور پای گذاشت و امروز شاهد هستیم که هیچ یک از این دو وعده و برنامه‌های وی نه تنها تحقق نیافته که نوسانات بیشتری در بازار ارز رخ داده است.